Dziś zabiorę Cię na wycieczkę po Fromborku. Zobaczymy jedyną na świecie tak dobrze zachowaną, średniowieczną warownię katedralną, dowiemy się jak działa wahadło Foucalta, sprawdzimy, gdzie Mikołaj Kopernik prowadził swoje astronomiczne wyliczenia, a wieczorem spojrzymy w gwiazdy.
Frombork pamiętam głównie ze szkolnej wycieczki do planetarium. Pewnie jak większość z nas, którzy już do tego miasta z jakiegoś powodu zawitali. Dopiero nasza akcja "Ruszamy na Warmię!", a potem powrót do Fromborka pokazał mi, jak dużo we Fromborku historii, kultury i tajemnic.
Dla nas - ludzi z północy Polski - Frombork jest idealny na tzw. "City Break". Mamy do niego rzut beretem. Na ogarnięcie miasta z lotu ptaka wystarczy jeden dzień. Warto jednak zobaczyć więcej i zatrzymać się na 2, albo nawet i 3 dni.
Przygotowałam dla Ciebie listę miejsc, które "musisz zobaczyć", takich do których wstęp mają tylko nieliczni, oraz takich dla których warto zatrzymać się tu na dłużej. A Maciej zilustrował to wszystko pięknymi zdjęciami. Zapowiada się ciekawa wycieczka. Ruszamy?
Pomysły na wycieczki po Polsce na Twój e-mail
Zapisz się na podróżnicze maile. Dostaniesz plan na 10 wycieczek po Kaszubach. Wyślemy Ci też informacje o pomysłach na wycieczki po Polsce i naszych prezentacjach o Polsce. Piszemy maksymalnie 3 wiadomości w miesiącu. Do przeczytania!Frombork nie Malbork, katedra nie zamek
Najczęstszy błąd jaki popełniają turyści przyjeżdżając do Fromborka, to taki, że chcą się dostać na zamek. Po czym spotyka ich rozczarowanie, bo we Fromborku zamku nie ma. Frombork to dawna siedziba biskupów warmińskich i te wszystkie wielkie budowle z cegły to średniowieczne, warowne wzgórze katedralne. W obrębie murów jest katedra, dwie wieże, dawny pałac biskupi oraz budynki dawnej kanonii. Zacznijmy po kolei.
1. Katedra we Fromborku
Najstarsza na Wzgórzu jest katedra, a dokładnie: Bazylika Archikatedralna pw. Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja Apostoła. Ufff... strasznie długi tytuł. O samej katedrze można zrobić osobny wpis, podobnie jak ten, który zrobiliśmy o jej poddaszu. Żeby rzucić tylko światło na to z czym mamy do czynienia, powiem, że kościół ten pamięta czasy Krzyżaków, jest największy na Warmii i tak długi, że można w nim urządzać biegi na 100 m, a wysoki tak, że na dach wjeżdżałbyś windą jak na piąte piętro.W katedrze jest kilka ciekawych punktów. Najlepiej zwiedzać ją z przewodnikiem (po wykupieniu biletu). Ja zatrzymałam się najdłużej przy średniowiecznym ołtarzu Matki Boskiej po lewej stronie od ołtarza głównego oraz przy grobie Mikołaja Kopernika - jest po prawej stronie katedry. Znajdziesz go bez trudu, bo stoi przy nim kamienna tablica opisująca układ słoneczny, a pod stopami masz szklaną taflę posadzki, a pod nią widać trumnę z prochami astronoma.
Bardzo długo nie było wiadomo, w którym miejscu Kopernika dokładnie pochowano. W katedrze spoczywa 25 biskupów i ok. 140 kanoników - łatwo się pomylić. Dopiero w 2005r. roku ustalono miejsce pochówku Mikołaja, a 5 lat później urządzono mu ponownie pogrzeb z należnymi honorami.
Ciekawostki z katedry:
a) Gdy wejdziesz do środka zwróć uwagę na sufit. Zwisają z niego kapelusze, a tuż nad ołtarzem głównym - czapka. Wiesz co to jest? To kapelusze kardynalskie umieszczone na pamiątkę każdego biskupa pochodzącego z Fromborka, który dotarł do godności kardynalskiej. Czapka natomiast symbolizuje papieża - głowę kościoła.
b) Przypatrz się dokładnie ołtarzowi głównemu. Fromborska katedra to jeden z niewielu kościołów w Polsce, który wbrew ustaleniom posoborowym powrócił do dawnego zwyczaju odprawiania mszy tyłem do wiernych.
c) W Katedrze znajdziesz liczne nawiązania do Mikołaja Kopernika, Biskupów Warmińskich i Warmii - są tu praktycznie na każdym kroku. Poszukaj biskupich obrazów, napisów na płytach pamiątkowych i pomników.
d) Warto przyjść na koncert organowy - jeśli będziesz mieć szczęście zobaczysz ukryte organy w przedniej nawie i sprawdzisz, jak brzmi na nich motyw muzyczny z Gwiezdnych Wojen.
Tajemnice poddasza katedry
W październiku tego roku wróciliśmy do Fromborka, żeby sprawdzić, jakie tajemnice kryje niedostępne dla turystów poddasze katedry. To był wstęp do naszego fromborskiego przewodnika. Wpis o poddaszu pojawił się na blogu wkrótce po naszym powrocie. Mam nadzieję, że te zdjęcia zachęcą Cię, aby kliknąć o zobaczyć cały wpis o poddaszu.
- Jak wygląda poddasze Katedry we Fromborku?
2. Wieża dzwonnicza tzw. Wieża Radziejowskiego
Najciekawsza po katedrze jest Wieża Radziejowskiego. Zobaczysz ją po lewej stronie wychodząc z katedry. Wieża jest najwyższa na Wzgórzu, dlatego wszyscy turyści pędzą na jej szczyt porobić zdjęcia panoramy Fromborka. To z tej wieży zrobiono 90% zdjęć panoramy miasta, które możesz oglądać w różnych przewodnikach i internecie.Wpadając do wieży, turyści mogą się zdziwić, bo po drodze, idąc krętymi schodami, widzą wystawy, jak np. tę o piecach kaflowych, a pośrodku wieży, zwisające z samego sufitu Wahadło Foucalta.
Wahadło Foucaulta – wahadło mające możliwość wahań w dowolnej płaszczyźnie pionowej. Powolna zmiana płaszczyzny ruchu wahadła względem Ziemi dowodzi jej obrotu wokół własnej osi. Nazwa wahadła upamiętnia jego wynalazcę, Jeana Bernarda Leona Foulcaulta, który zademonstrował je w lutym 1851 roku w Paryskim Obserwatorium Astronomnicznym. Źródło: Wikipedia
Z wahadłem można samemu robić eksperymenty. Nie przepuściłam takiej okazji! I dzięki temu nareszcie zrozumiałam o co chodzi w całej zabawie. Okazało się, że po kilku minutach wahadło bujało się już po innej płaszczyźnie. Równie spektakularne jest wprawianie wahadła w ruch, bo przecież ono nie porusza się wiecznie samo. Koniecznie poproś panią z muzeum o zademonstrowanie tego momentu!
Po zrobieniu zdjęć i eksperymentach możesz zejść do podstawy wieży, gdzie jest planetarium. Zaczęło działać w 1973r., w 500-setną rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika. Kupując osobny bilet do planetarium (niestety :/), masz do wyboru dwa seanse + seans dla dzieci.
My wybraliśmy seans "Widmo". Seanse nie są spektakularne, jak kazałaby podejrzewać dzisiejsza technologia. Myślę, że czasy, gdy na takich seansach pokazuje się wykresy i tabelki z podręcznika, już dawno minęły. Trzymam kciuki, żeby placówka poszła w kierunku nowoczesności. Potencjał jest. W końcu ma do dyspozycji 8-metrową kopułę i taką lokalizację! A przecież o niebie można opowiadać niesamowite historie! Jeśli coś się tu zmieniło - koniecznie daj znać w komentarzu.
3.Wieża Mikołaja Kopernika
Na Wzgórzu mieszkali biskupi i kanonicy - za murami chronili się w razie niebezpieczeństwa. A poza murami mieli swoje prywatne domy. Tak jak Mikołaj Kopernik, który w na Wzgórzu kupił sobie wieżę. Wieża do dziś nosi jego imię, ale tak naprawdę niebo obserwował z nieistniejącego już dziś domu, który miał poza murami. Niestety aktualnie wieży Mikołaja Kopernika nie można zwiedzać (choć kiedyś było to możliwe). Za to plotki głoszą, że... to tylko kwestia czasu. My weszliśmy do środka. Już dziś możesz zobaczyć na naszych zdjęciach, jak wygląda to tajemnicze miejsce.
4. Dawny pałac biskupi
Z obiektów wartych odwiedzenia na Wzgórzu dorzuciłabym jeszcze dawny pałac biskupi. Znajduje się tuż za katedrą. Dziś, po kupieniu osobnego biletu, wejdziesz tu bez problemu i pozwiedzasz Muzeum Mikołaja Kopernika. Dowiesz się m.in. co Mikołaj Kopernik robił tu przez ponad 30 lat aż do swojej śmierci w 1543r., zobaczysz pamiątki po astronomie i poznasz instrumenty astronomiczne i nawigacyjne.
5. Szpital św. Ducha
Wychodzisz ze Wzgórza drewnianym mostem i kierując się w lewo drepczesz kilkadziesiąt metrów prosto ulicą Katedralną, a potem Starą. Tak dochodzisz do budynku, który z pozoru wygląda jak mały, kameralny kościółek. My też daliśmy się nabrać.Budynek ten od zawsze, czyli od XV w., pełnił rolę szpitala. Dziś w tym zespole poszpitalnym z kaplicą św. Anny mieści się Dział Historii Medycyny Muzeum Mikołaja Kopernika i naprawdę warto tam zajrzeć, bo Pani Jowita tworzy w nim świat alternatywny. Trafiliśmy na dwie przygotowane przez nią wystawy czasowe, o intrygująco brzmiących nazwach: "Trumna - ostatnie mieszkanie zmarłego, znak odejścia oraz przejścia w zaświaty" i "Profesjonalne zabawy z ciałem". Wystawy wyglądały dokładnie tak, jak brzmiały. Pooglądaj sobie zdjęcia.
Po wyjściu z budynku idź jeszcze na tyły - bo od strony południowej zwiedzisz piękny ogród tzw. herbarium z uprawami ziół leczniczych. Choćby z tego powodu Frombork warto zwiedzać latem.
6. Rynek i pomnik Mikołaja Kopernika
We Fromborku na przestrzeni ostatnich lat zainwestowano sporo środków finansowych, żeby miasto nabrało turystycznego szlifu. Stało się tak m.in. z Rynkiem, na który trafisz od Szpitala Św. Ducha robiąc zygzak przez ulice: Kopernika, Kościelną i Pocztową.
Na Rynku, przy ukrytej w chodnikowych kaflach fontannie, na ławeczce, siedzi sobie astronom i patrzy. Patrzy tak, że aż się prosi, aby zrobić z nim selfie. Na Rynek warto wrócić też nocą, gdy fontanna mieni się wszystkimi barwami tęczy. Spójrz pod nogi i poszukaj herbów miast ważnych w życiu Kopernika. Który podoba Ci się najbardziej?
7. Baszta Rybacka
Basztę łatwo znaleźć, bo stoi przy ulicy... Basztowej (skrzyżowanie z Portową). Baszta, podobnie jak rynek, została odremontowana, ale nam nie udało się do niej wejść. Wydaje się, że nie jest dostępna do zwiedzania. Stanowi jednak ciekawy obiekt w architekturze miasta. Kiedyś była latarnią morską. Ciekawe!
8. Port
Port to kolejne miejsce we Fromborku, które w 2015r. przeszło renowację. Wygląda uroczo. Po jednej stronie bulwar spacerowy, a na końcu ławeczka, na której siadasz i podziwiasz łagodny Zalew Wiślany, po stronie przeciwnej - knajpa. Tu zatrzymaj się na smażoną rybę. Palce lizać!
9. Molo
Żeby dotrzeć do molo, trzeba sobie zrobić mały spacer, ale warto przejść się te kilka kroków. Wracając z portowego bulwaru skręć w prawo w ulicę Portową. Potem idź dalej drogą przez szuwary, aż ta zaprowadzi Cię na betonowe molo. Tu trzeba bardzo uważać, bo nie jest to takie molo, jakie znasz z Gdańska czy z Sopotu. Nie ma tu żadnych zabezpieczeń. Wchodzisz na własną odpowiedzialność. Poza sezonem spotkasz tu niewielu turystów, co najwyżej wędkarzy i nieliczne romantyczne pary nastolatków wyznających sobie miłość. Morze z poziomu molo wydaje się jeszcze piękniejsze.
10. Plaża
Plaża jest tuż przy molo. W zasadzie plaża to dość szumne określenie. Raczej taka plażka, ukryta wśród zieleni. Jak fromborczanie chcą się latem wygrzać w słońcu na piaszczystym brzegu morza, to łapią prom i płyną nim na drugą stronę Zalewu do miejscowości Piaski albo do Krynicy Morskiej. Swoją drogą, to ciekawa opcja, jeśli rozważasz zostanie we Fromborku na kilka dni dłużej.
11. Zabudowania Kanału Kopernikowskiego
Żeby wrócić do miasta, musisz wybrać tę samą drogę. Dojdziesz do portu, a stamtąd kieruj się na prawo. Zobaczysz odrestaurowane zabudowania kanału Kopernika. Mimo, że Kopernik nie miał nic wspólnego z budową kanału (ani Wieży Wodnej, jak sugerują niektóre źródła), to nazwa potoczna pozostała.Kanał ten dostarczał wodę pitną z rzeki Baudy do Fromborka. Razem z Wieżą Wodną, do której biegnie ten fragment kanału. A to oznacza, że Frombork miał wodociąg jeszcze przed Londynem czy Paryżem!
12. Wieża Wodna
Już w 1571 roku w wieży zainstalowano urządzenie wodociągowe, które dostarczało, za pośrednictwem kanału Kopernikowskiego, wodę na Wzgórze Katedralne. Był to drugi tego typu wodociąg w Europie!Dziś odremontowana wieża zaprasza gości na taras widokowy. To tu robi się te pozostałe 10% zdjęć panoramy miasta. W wieży mieści się też kawiarnia, a tuż obok - punkt z pamiątkami. W Wieży Wodnej zatrzymujemy się na krótki odpoczynek, tuż przed końcem naszej wędrówki po Fromborku.
13. Pomnik Mikołaja Kopernika
Już po kawie? Cudownie! Masz wystarczająco siły, żeby przejść na drugą stronę ulicy, pod imponującej wielkości pomnik Kopernika, gdzie kończymy naszą dzisiejszą wycieczkę. Sześciometrową figurę autorstwa Mieczysława Weltera na granitowym cokole postawiono w 1973 roku. Tym samym, w którym uruchomiono planetarium. Datę łatwo zapamiętać, bo minęło wtedy 500 lat od urodzin astronoma.Mikołaj Kopernik w zadumie spogląda na spokojne wody Zalewu Wiślanego. Patrzy, jak zmienia się miasto. Miasto, w którym spędził ponad 30 najważniejszych lat swojego dorosłego życia. I które swoją sławę zawdzięcza temu najsłynniejszemu z Warmiaków.
14. Obserwatorium na Górze Żurawiej
Jeśli masz więcej czasu, polecam Ci wycieczkę na Górę Żurawią w miejscowości Ronin, niecałe 2 km od Fromborka. Prowadzi do niej wygodna rowerowa ścieżka, ale szybciej dostaniesz się tam samochodem.Obserwatorium to tak naprawdę cały kompleks - 5 pawilonów i 3 tarasy, gdzie możesz obserwować niebo przy pomocy historycznych i współczesnych lunet. W pawilonie wystawowym zobaczysz rekonstrukcje instrumentów, których Mikołaj Kopernik używał do swoich astronomicznych wyliczeń, oraz kopie kilkusetletnich lunet do obserwacji plam słonecznych. Po parku oprowadzają osoby, które naprawdę znają się na rzeczy - niebie, gwiazdach i planetach - to astronomowie. Wycieczka z nimi to jak podróż do odległej galaktyki.
Park Astronomiczny udostępniono turystom niedawno - bo w sierpniu zeszłego roku. Można go zwiedzać prawie codziennie - z wyjątkiem poniedziałku. Ale najciekawsze rzeczy dzieją się w soboty, kiedy przy dobrej pogodzie odbywają się nocne pokazy nieba (w godz. 20-22 można oglądać księżyc, gwiazdy i inne ciała niebieskie przy pomocy współczesnych teleskopów). Tylko zadzwoń wcześniej i ustal, czy i kiedy odbędzie się najbliższy pokaz. Z tą pogodą różnie bywa...
15. Okolice Fromborka na rowerze
Przez Frombork przebiega trasa Green Velo, więc jeśli masz rower, możesz nią popedałować. A potem zboczyć z trasy i pokręcić się po okolicy. Może natrafisz na fragment Kanału Kopernikowskiego, albo rozpoznasz wśród kępy drzew pozostałości dawnego grodu. Na pewno zachwycisz się warmińską przyrodą, bo tuż za miastem rozpościerają się cudowne widoki!
Co jeszcze można robić we Fromborku?
Jeśli latem poświęcisz jeszcze jeden dzień na okolice Fromborka, to sprawdź jak i kiedy pływają z portu promy do leżącej po drugiej strony Zalewu Wiślanego Krynicy Morskiej lub miejscowości Piaski. Rano płyniesz, rozkładasz kocyk na plaży i smażysz się kilka godzin, po czym wracasz zadowolony do spokojniejszego Fromborka. Co Ty na to?Podoba Ci się? Podaj dalej!
Spodobał Ci się nasz przewodnik po Fromborku? Polub nas na Facebooku i udostępnij go dalej :)Wycieczka do Fromborka: Te 15 miejsc warto zobaczyć.
Mikołaj Kopernik, ślady Warmii i warmińskich biskupów, średniowieczne obwarowania, piękne widoki i ciekawa historia. Co jeszcze we Fromborku?
Frombork - miasto na Warmii.
Frombork to jedno z dwunastu miast Warmii. W przewodniku piszą, że to "Tu zatrzymało się Słońce". Warto to sprawdzić, jeśli planujesz wycieczkę na Warmię.
Możesz zacząć właśnie od Fromborka, a potem poruszać się sukcesywnie na wschód. Lub, jeśli wolisz - w odwrotnym kierunku - tak jak my w czasie naszej akcji "Ruszamy na Warmię!".
- Warmiński Zodiak: 12 miast, które warto zobaczyć
- Trzy kolory Warmii: najpiękniejsze zdjęcia z regionu
Napisz nam, co zaskoczyło Cię na Warmii.
